Roma döneminde seks için özel olarak bastırılmış paralar.

Roma Dönemi Fahişeliği ve Hizmete Özel Yapılmış Paralar

Çoğu insanın bilgisinin aksine, fuhuş antik Roma’da çok daha kabul edilen bir “kariyer seçimiydi.” Şu anki fuhuşa olan önyargı, çoğu kişinin dünyanın en eski mesleği olarak kabul ettiği şeyin ününe leke sürüyor.

Günümüzde fuhuş mesleğine karşı güçlü ve olumsuz bir önyargı var. Genelde hem fahişeye hem de hizmetine başvurana günahkâr, tiksindirici ve ayıp gözüyle bakılır. Antik Roma’da, herkesin bu konudaki görüşleri kendineydi ve bu çok daha kabul gören bir aktiviteydi. Hatta Herkulaneum ve Pompeii gibi tatil şehirlerinde genelevler çok daha işlek yerlerdi. (Ki bu da arkeologların işine geldi, çünkü bu tip yerlerde resmen zaman durmuş gibiydi.) Bu tip yerler zamanla müşterilerini Orta Çağ’da adı spintriae olan kendi para birimlerini kullanmaya teşvik etti. Roman kültüründe fuhuşun yaygın olması bu paranın tedavüldeki yoğunluğundan ve güney İtalya’daki önceden bahsettiğimiz bu tatil şehirlerinde imgelem fazlalığından çıkarılabiliyor.

Bu Romadaki genelev bozuk paraları günlük olarak parayla içli dışlı olan kimselere oldukça olağan bir olguydu. Bozuk paranın önünde ve arkasında genelde sevişen kişiler gösteren çeşitli cinsel resimler vardı. Bazı resimler ise sadece bir penis gösteriyordu, kullanan adamların “erkekliğini” gösteren kanatlar bile takılıyordu. (Bu arada ise erkek fahişeler ya da kadın müşteriler yaygın olmaktan çok uzaktaydılar. Edebiyatın da gösterdiği gibi zengin erkeklerin meretrix (yasal fahişe) tutması çok daha yaygındı.) Ayrıca önemli bir yer de bu tasvir edilen cinsel hareketler genelde bir kadın ve bir erkek arasında geçiyor. Yani aynı cinsiyetten insanların gösterildiği çok görülmüyor. Bu da Antik Yunan’da oldukça yaygın olan homoseksüelliğin “kabul edilebilirliğinin” Roma zamanında oldukça azaldığını gösteriyor.

Bu paraların kullanılmaya başlanma amacıyla ilgili teorilerden biri cinsel aktivitelerin ücretini reklamlaştırmaydı. Dahası, iki insan arasında bu parayı elden ele vermek (alıcı ve “satıcı”) belli bir mahremiyet ortamı oluşturuyordu. Bu özellikle yüksek statüdeki insanların geceleri ne tür işlerle uğraştığını saklaması için işlerine geliyordu. Bazı uzmanlara göre paranın üstündeki resimlerde ne gösteriliyorsa, arkasında o işin ücreti yazıyordu. Bu da dil sınırlarını çözmede yardım eden bir sistemdi. Eğer bu teori doğruysa, bu demek oluyor ki bu paralar bir ücret ödeme şeklinden daha çok bir sipariş etme aracıydı. Nasıl şu an McDonalds’ta “4. numarayı istiyorum” dediğinizde ona karşılık gelen parayı veriyorsanız, bu da aynı şekilde yürüyordu.

Son zamanlarda Londra’da bulunan bir Roma genelev parası 2012’de incelemeye alındı. Bilindiği üzere Antik Britanya’da Romalılar çadır, kamp vs. kurarlardı. Bu da bahsedilen paraların dil sınırlarını aşma aracı olarak kullanıldığı teorisini güçlendiriyor. Britanya’nın Romalılaştırılması yavaştı, dilin yaygınlaşması daha da yavaştı, ama bu bozuk paralar dili evrenselleştirmeye yaramıştı.

Ödeme Yapmanın İlkel Bir Şekli?

Bu bozuk paraların kullanılma dönemlerinin en az bir kısmında sadece ücret ödeme amaçlı olmaları aslında imkansız değil. Bu paraların sirkülasyonunun sadece alıcı-satıcı arasında genelevlerde devam etmesine rağmen, müşteriler bu paraların gerçekten bir değerinin olup olmadığını merak etti. M.S. 3. yüzyılda Romalı tarihçi Cassius Dio, Caracalla döneminde birinin imparatorun yüzünün olduğu bozukluğu genelevde kullanmaya kalkışmasının hikayesini anlatır. Bu hareket imparatora bir hakaret olarak görülüp cüret eden kişi ölüme mahkum edilir. Cassius Dio: “Genç bir şövalye onun yüzünü taşıyan parayla geneleve girdi, yetkililer bunu şikayet etti, şövalye ölümünü beklemek üzere tutuklandı, ama sonra serbest bırakıldı çünkü tam o sırada imparatorun kendisi öldü.”

Kabul etmek gerekir ki, Caracalla Roma İmparatorluğu’nun gördüğü en fevri imparatorlardandı ve büyük ihtimalle başka bir imparatorun vereceği tepkiden çok daha kızgın bir tepki verdi; ancak bu hikaye bu tip cinsel aktivitelerle imparatorun parasını ayrı tutmak gerektiği konusunda iyi bir ders niteliğinde.

Farklı Bir Bakış Açısı

Çoğu insanın bilgisinin aksine, fuhuş antik Roma’da çok daha kabul edilen bir “kariyer seçimiydi.” Şu anki fuhuşa olan önyargı, çoğu kişinin dünyanın en eski mesleği olarak kabul ettiği şeyin ününe leke sürüyor. Romalı tarihçi Livy ve Tacitus, fahişelerin genelde iyi bir ünü olduğunu ve iyi ailelerden geldiklerinden bahsederler.

İmparator Augustus bu mesleği ne illegalleştirdi ya da mesleğe kötü gözle baktı, aksine mesleği teşvik etti. Hatta üst sınıftan özgür bir kadının fahişe olmaya karar vermesi absürd değildi. Çünkü Augustus üst sınıflarda üremeyi teşvik etmek için bekar yetişkin soylulara vergi kesmeye karar verdi ve birçok kadın evlenmemek için fahişe olarak kayda geçmeyi tercih etti. Bu yüzden, insanlar kendi kültürel görüşlerini antik aktiviteleri yorumlarken çok dikkatli bir şekilde kabul etmeli, çünkü görüldüğü gibi bulunan bu Roma paraları fuhuşun uzun süre saygı gördüğünü gösteriyor.

Bir yaşam da yol ayrımları.

Kararları özgür irademizle mi veriyoruz? Önümüze çıkan fırsatları neye göre değerlendirip neye göre seçiyoruz? Büyük ihtimalle birazdan okuyacağınız Robert Frost’un 1916’da yazdığı ‘Gidilmeyen Yol’ adlı şiiri, cevabı bulmanızda /bulmamızda yol gösterecektir .. 

Gidilmeyen yol ..... 

sarı bir ormanda ikiye ayrıldı yolum,
ikisinden birden gidemediğim ve yazık ki
tek yolcu olduğum için üzgün, uzun uzun
baktım görene kadar birinci yolun
otlar çalılar arasında kıvrıldığı yeri;

sonra öbürüne gittim, o kadar iyiydi o da,
ve belki çimenlik olduğu, aşınmak istediğinden
gidilmeye daha çok hakkı vardı; oysa
oradan gelip geçenler iki yolu da
eş ölçüde aşındırmıştı hemen hemen,

ve o sabah ikisi de uzanıyordu birbiri gibi
hiçbir adımın karartmadığı yapraklar içinde,
ah, başka bir güne sakladım yolların ilkini!
ama bilerek her yolun yeni bir yol getirdiğini,
merak ettim geri gelecek miyim diye.

iç geçirerek anlatacağım bunu ben,
nice çağlar sonra bir yerde:
bir ormanda yol ikiye ayrıldı, ve ben –
ben gittim daha az geçilmişinden,
ve bütün farkı yaratan bu oldu işte.

Eski çağlarda sex ve imparatoriçe.

Fahişeliğin ve Fuhuşun Tarihsel Gelişiminde 10 Kilit Olay – 

Dünyanın en eski mesleği fuhuşun, medeniyetin kendisi kadar köklü olduğunu söylemek doğru olacaktır. - Tapınak Fahişeliği - Fahişe Kraliçeler - İlk Genelevler - Hammurabi Kanunlarında Fahişelik..

Dünyanın en eski mesleği (ya da öyle diyorlar), fuhuş, provokatif olduğu kadar eskidir. Fuhuşun, medeniyetin kendisi kadar köklü olduğunu söylemek doğru. Neredeyse her zaman sefahat, seks, şiddet, uyuşturucu ve alkol kullanımı ve vahşi zamanlar ile gelmiştir; etin zevkleri öyle görünüyor ki, ayrılmaz bir parçamız. Dünyada, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde pek çok yerde popüler inancın aksine, fuhuş aslında yasal bir girişimdir. Fuhuş zengin bir tarihe sahiptir (tam olarak amaçlanan çiftleşme) ve dünyanın iddia edilen en eski ürününü satmak için çok para harcanmıştır: Seks.

Fuhuş, aslında bazılarının belirttiğinin aksine, müşterilerine seksten çok daha fazlasını sunar: Fetişleri yaşama yeteneği ve geleneksel eşlerle birlikte kullanılamayacak farklı deneyimleme gibi çeşitli cinsel deneyim türleri sunmaz. Tam teşekküllü bir ilişki riski olmadan gizli olarak cinsel ilişkiye girme yeteneği, kovalamacanın olmadığı ve gerçek bir ilişkinin sıklıkla talep ettiği değerli zamanı harcayabilme yeteneğidir. Aslında, fuhuşun, özellikle de birçok ülkede nasıl yapıldığı belliyse, faydaları vardır: Güvenli, düzenlenmiş ve tıbbi yardım. Çoğu zaman, daha fazla insanın fuhuşun yasallaştırılmasına karşı olduğunu düşüneceksiniz. Ahlaki sorunlar bir yana, fuhuş uzun süredir bizimle birliktedir ve uzunca bir süre de öyle devam edecektir. İşte uzun ve zengin fuhuş tarihinden sizler için hazırladığımız 10 kesit.

Dünya fahişeler ve onları yönetecek yasalar olmadan nasıl olurdu? Muhtemelen cinsel açıdan oldukça gergin olacağını en azından söyleyebiliriz. Fuhuşun zamanın başlangıcından beri var olması mümkün olsa da, insanın ilk kez kendi kişisel cemaati için ortak bir et parçası ticareti yapabilmesinin hemen ardından avcı-toplayıcı kabilelerde de görülür ve fuhuş Antik Sümer’deki ünlü Babil şehrindeki gerçek belgelere dayanır. Tarihle ilgili inançlarımızın çoğunun dayandığı isim olan Herodot’a göre, Babil’de tanrıların adına fuhuş için kurulmuş olan tapınaklar vardı. Din ve fuhuş uzun süredir iç içe geçmiştir ve Hıristiyan İncilinde “kült fuhuş” olarak bilinen bir uygulama bile söz konusudur. Her şey bir yerlerden başlamak zorundaydı ve Babil muhtemelen satışa sunulan seksin ilk büyük merkeziydi.

Fuhuşu yalnızca para karşılığı seks olarak düşünürken, teorik olarak, herhangi bir sayıda mal veya hizmet için seksin kullanıldığı durumları da görüyoruz. Antik Babil’de, büyük ihtimalle algı dini ve manevi saflık karşılığında gerçekleşebiliyordu. Bu genel fikir aslında tarih boyunca çok nadir değildir. Avrupa’da Orta Çağ boyunca, fuhuş aslında erdemli, kutsal bir yaşam için gerekli görüldü.

Hammurabi Kanunu

Hammurabi (M.Ö. 1792-1750) dönemine dayanan tarihlendirme, dünya üzerindeki en eski yasalardan biridir: Hammurabi’nin Yasası veya Hammurabi Yasası. Hammurabi Kanunları, ekonomi ve ticaret, hırsızlık gibi medeni hukuk ve ceza kanunları, güncel resmi nikâhlar ile ilgili yasalar ve elbette fuhuş gibi pek çok farklı konuyu ele almıştı. Fuhuşu kapsayan Hammurabi Kanunu şunları söylüyor:

Eğer “bir tanrının kız kardeşi” ya da bir fahişe, babasından bir hediye alırsa, onu istediği gibi elden çıkarabileceğinin açıkça belirtildiği bir tapu ile tamamen ona el koyulmasını sağlayın: Babası ölürse, malını istediği kişiye bırakabilir. Kardeşleri hiçbir iddiada bulunamazlar.

Bu çizgi özellikle, gelişen genelevler ile ilk büyük metropol kentinin Babil antik kenti olduğu fikrini pekiştiriyor.

Antik Atina, günümüzün bilinen dünyasının önemli bir ticaret merkeziydi; Arkaik Dönem’den, Klasik Döneme, Sokrates, Platon ve Aristoteles’in zamanına kadar, Atina demokrasinin arifesine kadar. Fuhuş, açık denizlerde yaşayan uzun süredir seyahat eden ve yıpranmış tüccarlar için bir eğlence aracı sağladı. Atina, Roma İmparatorluğu’nun yükselişine kadar, Batı kültüründe gerçekten eşleştirilemeyecek olan, fuhuş ve canlı festivallerin bir parçasıydı. Felsefi birikimi ve bilgeliği ile tanınan Antik Atina, gerçekten de dev bir parti olmuştu.

Seks ticareti, Atina’da patlayan bir şeydi ve hem taktik hem de görgü kuralları, onu uygulayan Atinalı kadınlara biraz sanat kazandıran bir şeydi. Kadınlar altında, Yunanca yazılmış “beni takip et” sözlerinin olduğu ayakkabılar giymişlerdi, böylece onların arkasında bu kelimeleri okuyan müşteriler ödeme yapmak için bir reklam panosunu takip eder gibi onları izlerdiler. Çoğu eski Atinalı erkeğin 30 yaşına kadar evlenmediği göz önünde bulundurulduğunda, cinsel yaşamları, onları bir ipe bağlamayan bir cinsel ilişkiye girmenin bir yolu olarak fahişelere ait olmuştu ve onlara tahsis edilmiş olmalılar.

Antik Yunanistan Seks 

Atinalı genelevler, herhangi bir büyük uluslararası ticaret merkezinin gümrükleri kadar çeşitliydi ve fetihlerde ele geçirilen kölelerin çoğu, bu yerlerde bulunan egzotik kadınlar olarak ortaya çıkacaktı. Ancak bu, o günün tek fuhuş türü değildi. Ortak müttefikleri vardı, arka sokak müttefikleri ve Atina’nın kalabalık sokaklarında iş yapıyorlardı. Bu kadınlar (uygun şekilde) pornai olarak biliniyordu.

Aynı zamanda şehirde fahişelerin daha entellektüel ve zeki serbest kadın türü olan hetaeralar da vardı. Bu kadınlar, bazen okuryazar olan ve bir miktar sosyal ve politik güce ve prestije sahip olan güçlü, sanatkâr aydınlardı. Temelde eskortun eski eşdeğeriydi ve erkeklere büyük buluşmalarda ve içki partilerinde eskortluk ediyorlardı. Bugün olduğu gibi, eski Yunanlılar şeker babanın kendi versiyonuna sahiplerdi; birçok fahişe, dostlar arasında paylaşılan cariyeler ve eskortlar olarak yaşıyorlardı.

7- Antik Roma

Antik Yunan’da yaşananlar kesinlikle Yunanistan’da kalmadı. Roma, antik dünyanın en güçlü imparatorluğuydu ve Antik Yunan’dan yoğun bir şekilde ödünçleme yapmıştı, öyle ki iki kültür son derece benzerdi; Roma tarihinin çoğu için pratikte iç içe geçmişlerdi denilebilir. İnsanların şehre döküldüğü ve eğlendiği Mardi Gras’ın Roma versiyonu olan Floralia adlı bir festival vardı. Tabii ki, fuhuş da dâhil olmak üzere modern bir festivalden beklediğiniz dans, müzik ve hemen hemen her şey vardı. Fahişeler sadece bol bulunmakla kalmıyordu, özellikle de bu tür festivallerde açık havada dolaşmak ve ticaret yapmak için özgürdüler. Bu festivaller Roma kültürünün derinden oyulmuş bir parçasıydı.

Genelevler, yüksek sınıf Roma yaşamının düzenli bir parçasıydı. Bu kadınları barındırdılar ve yaptıkları işleri özgür ve lüks bir şekilde gördüler, bir imparatorluk için uzun zaman denilebilecek bir süre olan MÖ 200’den yaklaşık MS 250’ye kadar da hukuki destek verdiler ve sosyal kabul gösterdiler. Pompeii’de volkanik kayalar, cinsellik, genelevler, fuhuş, içme ve seks âlemleri oldukça yaygındı. Genelevler, toplumun üst kademelerinde yer alanların yerleşim yerlerinin yakınında yaygın olarak yer almaktaydı. Pompeii, antik Roma’nın diğer şehirlerine çok benziyordu; çıplak insanlarla bezeli çatallar, bıçaklar ve çanaklar, çıplak cinsel içerikli tablolar, resimler, çizimler ve çıplak heykeller yapılıyordu. Roma seksten korkmadı; o aktif olarak onu kucakladı.

Roma Dönemi Fahişeliği Hakkında Tüm Merak Ettiklerinize Buradan Ulaşabilirsiniz

Roma toplumu, fakir bir tutkudan ziyade, haz alma arayışında ve zevkinde olduğu gibi, aktif zevke değer verdi. Beklenti ya da daha basit bir biçimde “acı yokluğu”ndan zevk aldı. Bu, Roma’yı cinsel sefalet ve sapkınlık için olgunlaşan ve bununla dolu hale getiren şeyin bir parçasıdır. İmparator Caligula, bu tür skandal işler için özel olarak inşa edilen mavnalarda kitlesel seks partilerine komuta ederek, tarihteki en büyük ordunun bazılarında doruğa ulaşan bir cinsel kimlikti.

6- Fahişe İmparatoriçe

Oldukça cömert ve aşırı Roma seks hayatı hakkındaki tüm bu konuşmalar bizi fuhuş tarihinin başka bir şaşırtıcı figürüne getiriyor: Valeria Messalina. Valeria Messalina, Roma soylularından ve İmparator Claudius’un üçüncü eşinden bir kadındı. Daha sonra Britannicus’un üvey kardeşi olan Nero’nun annesi olur ve Britannicus’u tahttan etmek için onu zehirletir. O günün herhangi bir politikacısı kadar skandal bir kişilikti; bazı ciddi politik hareketlerde bulundu ve kesinlikle birkaç kişiyi kızdırdı. Ama aynı zamanda bazı kaynaklara göre en azından bir gece için bir fahişe haline gelen bir kraliçeydi.

Bazı kaynaklar ayrıca Messalina’nın boş zamanlarında bir fahişe olduğunu da öne sürmektedir, ancak bu dedikodu olabilir ve buna ihtiyatla yaklaşmak gerekir. Messalina’nın kıskanç olduğu, yerel bir fahişe olan Scylla ile arasında bir seks yarışmasının da yapıldığı iddia edildi. Messalina’nın görünüşte çok büyük bir cinsel iştahı vardı ve onu politik çatışmanın olduğu bir zamanda güçlenmek için kullandı. Roma’daki en ünlü fahişe, tek bir gecede kiminle en çok seks yapabileceklerini görmek için kafa kafaya giderdi. Ve Messalina, görünüşe göre, Büyük Pliny’ye göre, günün en iyi fahişesinden tam 25 kişi daha fazlasıyla yatarak kazandı.

Ra ve Piramitler

Antik Mısır’da Tek Tanrılığın Savunucusu “Firavun Akhenaton”

Firavun Akhenaton olarak da bilinen IV. Amenhotep, eski tanrıları bir kenara kaldırılıp yerine Aten’i tek tanrı ilan ederek eski Mısır’da dinsel bir dönüşüm girişimiyle akıllara kazınmıştır.

Akhenaton, Amun-Ra rahibinin kudretini üstlendi. Ordu tarafından tapınakların kapatılması ve tanrıların adlarının ülkenin her yerindeki heykellerden ve yazıtlardan kaldırması için zorlandı. Akhenaton ve ailesi yeni dinleriyle daha fazla ilgililerdi ve yönetimden çok şiir ve doğayla ilgilenen beceriksiz bir kral tarafından yönetilen imparatorluğu savunmasız ve güçsüz bıraktılar. Heykeller ve yazıtlar Akhenaton ve ailesini uzun ince boyunları, eğri alınları ve uzun kafalarıyla tasvir eder. Bu tasvir ise kralın çeşitli rahatsızlıkları hatta kadın olduğu iddialarına yol açmıştır. Kral, kendi mental ve fiziksel anormallikleriyle mücadele eden çirkin ve biçimsiz bir adamdı. Bu çoğu insanın bildiği bir hikaye-ama doğru mu?

Akhenaton’un sözde aykırılığıyla sonuçlanan dini devrimin kökenlerini bulmak için dört kuşak geriye gitmek zorundayız. II. Amenhotep Giza’da Sfenks’e ait tapınak inşa etti ve Thebes’ten ziyade Heliopolis’in yöneticisi isimlendirildi. Oğlu IV. Tuthmosetek tanrı Ra-Horathki ve Heliopolitan papazlığıyla ilişkisi itibariyle tahtını Sfenks’e borçludur. Mitanni kralının kızıyla evliliği meclise özgür düşünce seviyesini artırdığını ortaya çıkaran yabancı bir unsur ekledi.

I.Tuthmose, Theban-Ra’nın aksine, gittikçe artarak kendini Heliopolis’in güneş tanrısıyla tanımlamaya başladı. III. Amenhetop devri Amun’un Theban rahibi ve güneşin kuzey papazları arasındaki boşluğun genişlediğini gördü. Aten diskinde Şu adındaki RaHorathki ufukta sevinç olarak geçen Aten tam adı Heliopolis okullarından kaynaklanır ve önceki hanedanların eski inançlarının esasları vardır.

Ra’nın oğlu olan kral, Ra yaşlandığı için gücünü Horus’a bıraktığına hükmederek tahtın gücünü üstlendi. Ufkun Horos’u olan Ra, doğan güneşin ve akşam güneşinin tanrısı ve kralın efendisi oldu. Aten, güneş çarkının uzun süredir yerleşmiş adı olmasına rağmen III. Amenhotep devri boyunca yeni bir rol üstlenmiş ve yeni bir tanrı olarak değil ama AmunRa ve RaHoraktki arasında tefrik aracı olarak Heliopolis Ra-Horakhti-Khepra-Atum’la eş anlamlı hale gelmiştir.

Amun Papazlığı onu Ra’nin bir yüzü ilan ederek tanrılarının gücünü artırdı ve bu Mısır’ın geri kalanı için Amun’un kabul edilebilir olmasını sağladı. Bu durum, Amun papazlığına tanrı aracılığıyla sadece ülkeyi değil aynı zamanda kralıda kontrol edebilecek beklenmedik derecede bir güç verdi. Krallık tanrısı şimdi Amun’un oğlu olduğunu iddia edebilirdi.

III. Amenhotep’in politik güç gösterisi Ra Başrahibi’nin Heliopolis’te, Thebes’te Amun fahri rahipliği verilmesiyle kendini gösterdi. Amun başrahibi vezir Pathmose öldüğünde III. Amenhotep beklenildiği gibi sonraki yüksek papazı atamak yerine vezirliği, düzgünce rahiplikten kaçınan ve devletle dinin ayrılığına yönelik etkili bir biçimde hareket eden soylu Ramose’a verdi. Bu egemen mizacın kraliyet ailesine verilmesi genç Amenthepo’nun hükümdarlığına kafasında çoktan kurguladığı belirli hedefler ve ideallerle başlaması hiç şaşırtıcı değil.

Miraç’ta, AmunRa’nın yurdu Karnak’ta, güney girişini Ra-Horathki’ye ibadet ederkenki görüntüleriyle dekore etmişve aynı zamanda ana bölgenin güneyine açık hava tapınağı inşa yapmıştır. Bu AmunRa’nın meşruiyetini anladığını ve takdir ettiğini, Mısır halkına yeni dini görüşünün itibarını ve kabul edilebilirliğini sağlaması için bu çok meşruluğa ihtiyacı olduğunu gösterir. Bu binaların hepsi Akhenaten’ın ölümünden sonra yıkılsa datemellerin yeniden inşa edilmesine olanak sağlayan parçaların büyük bir çoğunluğu kurtarıldı. Bu kalıntıların içinde Amarna tarzı olarak bilinen yeni sanatsal yönelimi görüyoruz. Bu eski freskler ve yazıtlar Akhenaton tanrısının geleneksel ilahlarla beraber varoluşlarını ortaya koyuyor.

Kaos ve Düzen Arasında Bir Denge

Eski Mısırlılar için din yoktu. Tanrılar ve onların eylemleri Nil’in su taşkınlarının olduğu kadar varoluşun bir parçasıydı. Dini düşüncenin esas yapısı KAOS VE DÜZEN arasındaki dengeydi. Eski Mısır dininin, sürekli değişen, düşünce tarzı gerekli oldukça büyüyen ve küçülen belirli gelenekler etrafında şekillenmiş olduğu ortaya çıkar. Her zaman düzen ve düzensizlik arasındaki dengeyi sürdürerek kendini kendi ihtiyaçlarına adapte etmiştir.

Eski mısır dinini anlamaktaki zorluk muhtemelen asla kendini ifade etme ihtiyacı olmamasından kaynaklanmıştır. Dünya ve içindeki her şeyin tanrılar tarafından yaratıldığı ve sadece rahibin tek kral olduğu herkes tarafından kabul edilmişti.

Akheneton’un yabancı yönetimlere ilgisiz olduğu düşüncesi popüler olan bir imparatorluğun çöküşüne neden oldu. Ancak Akhenaten’ın dominyonlara yaklaşımı kendi sorunlarını devletten minimum girişimiyle kendi çözmelerine izin veren babasının politikasıyla tamamen aynıydı. Amarna mektuplarının daha detaylı okunması Mısırlılar tabi devletlerde askeri karargâhlarda gerektiğinde derebeylerle ilgilenmekle görevli yetkilileri olduğunu gösteriyor.

Mektupların birçoğu devletin geçmişini bildirir: Sadakat yemini kuralların yerine getirilmesini ve o şehirlerin güvenli olduğunu ve korunduğu tebliğlerini güvence altına alır. Aynı zamanda çoğu kısım için mektupların kalanındaki şey sadece bir diyaloğun yarısı olduğu açığa kavuşturulmalıdır. Gelen mesajlar çoktu ama en azından saraydan gönderilen mesajlar türüne az rastlanırdır.

III. Amenkepton’dan oğluna geçen krallık merkez dışındaki bazı tebaalar için açık bir ayaklanma davetiydi. Bunu mektupların yardım çağrısına başlamasıyla anlıyoruz. Eğer benzer haberleşme aynı tür müdafaa isteğiyle hayatta kaldığı eski uygarlıklarda muhtemel kuvvetle bulunmuştur. Kralın çeşitli konulardaki mektupları bütün neler olup bittiğini kavraması ve itaatsiz devletlerin emirlerine cevap vermesi için isteği şiddetle ifade edilmiştir:

Eğer kötü yoldan gidersen kralın baltasıyla öldürüleceksin. Kral için hizmet et ve yaşa.

Yanlış Yorumlanmış İbadet

12. yıl Akhenatan’ın krallığında önemli bir yıldı. Yabancı erkanların değerli metal hediyeler, silahlar, vahşi hayvanlar ve hatta kölelerini getirdiği Amarna mezarlarında resmedildiği gibi festival yılıydı. Bu manzaralar kralın şanlı ataları tarafından kazanılmış tüm toprakları kaybettiği düşüncesine yol açtı. Ancak Mısır’ın Mitanniyle olan özel ilişkisinin sona ermesi nedeniyle durgunlukta olduğu için tamamen Hititler tarafından yönetiminin sağlandığı inkâr edilemez.

12. yılda aynı zamanda tanrıların sürgünü yürürlüğe girmiştir ve bu Aten ismindeki değişim, kaynaklardan Horus ve Shu adının kaldırılmasıyla gösterilir: Yaşayan biri, Güneş, Aten’den gelen gün ışığından yararlanan Ufkun Yöneticisi

Akhenatan ve güneş ibadeti hakkında çok şey yazıldı ama Akhanetan’ın dini bu değildi. Akhaneton ve kraliçenin başrahipleriyle yaratıcı tanrının anlayışı en iyi şekilde ışık vermenin soyut özünü ve dünyadaki hayatı sürdürmeyi sağlayan güneş ışınlarıyla temsil edilmiştir. Bir bakıma Akhenatan haklıydı. Çünkü dünyadaki hayatı devam ettiren güneşten gelen ışık ve enerjidir. Mısır bilimci Flinders Petrie Tell el-Amarna çalışmasında şunları not ediyor.

Hiçbir güneş ibadeti ışınları bu kadar açık bir biçimde hayatın ve hareketin kaynağı olarak takdir etmedi. Ve böylece fark kaynak ve ışınlar arasındaki bilimsel ayrımın keskin farklılığını ortaya koydu. Işınların insanlara olan gerçek önemi hala günümüzü de ilgilendirmektedir.

Akhenaten yüzyıllardır resmedildiğinden beri bir kraldan çok daha fazlasıydı. Onun yabancı politikası babasının dominyonlara yaklaşımının aynısıydı. Avare hayalci portresine karşıt, imparatorluğu için her şeyi dikkate aldı. Atendini dört kuşaklık bir düşüncenin zirvesiydi güneş ibadeti değil. İlahi evrensel enerji, güç, tanrı -nasıl dersen de- anlayışından ziyade bu gün ışığının en iyi şekilde anlatılmış haliydi. Bugünün dünyasında da yersiz olmayacak bir anlayış.

sır.

LEDÛN İLMİ

Tasavvuf ilmi felsefi bir ilim değildir, hâl ilmidir. Bu ilmin öğretisiyle ve yaşamıyla Hakk'a varılır. 

Kâl ilmi dünyadandır. 
Önemli olan gönül ilmidir. Tevhid ilmi, başka bir ifadeyle ledûn ilmi, ab-ı hayat ilmidir. İnsan ölmez, bu bir ölümsüzlük ilmidir. 
Bu ilim Allah'la olma ilmidir. 

Allah'ın emri olmadan kişinin hareketi yoktur, canı da yoktur. Ancak O'nunla zinde oluruz. Bu hikmet ilmiyle amel edenler, sureten insan oldukları gibi sıreten de insandır. 

Zahir ilmi öğreniriz, sonrada başkalarına öğretiriz. Yani akıldan diğer akıllara, yani kulaktan diğer kulaklara gider. 

Fakat hikmet ilmi öyle değildir. 
O ölmeden evvel diğer bir ilimle olur. "Mutu kable ente mutu", "Ölmezden evvel ölünüz".

Ebu Talibi Mekki'nin ilmi üçe ayırması: 
1) Zahir ilmi, kulaktan kulağa ilim, 
2) Bâtın ilmi, ehli olana söylenir. 
3) Ne zahir ne bâtındır. O tamamen gizlidir. Aşıkla Allah 
arasındaki ilimdir. Rabbani ilhamdır.

Hikmet ilmi bir nurdur. İzafi ilmin çıkış yeridir. İzafi ruhtan çıkıp arif olanın kalbine iner. 
Hikmet; doğruya, güzele, edebe, ahlaka, yalansız, riyasız, zinasız, dünyaya meyil vermeden Allah'a yönelmektir. 
Allah'a teslim olma, O'nun rızasına boyun eğmektir. Özü, sözü doğru olan, sırlı ve tevekkül yoludur. Halka güzel ahlakla yaklaşmak, yumuşak olmak, güler yüzlü olmak, kendinden ileride olan arife teslim olmak, büyüklere hürmet, küçüklere şefkatli olmaktır. 

Hikmeti ehlinden men etmek ehline zulümdür. 
Hikmeti ehli olmayana söylemek hikmete zulümdür. 

AHDİNE SADIK OLMAK

Kişiler mürşide intisap etmeden evvel Bakara suresinin 27. ayetini okumalıdır. 

Bu ayet, ahdini bozanların, yani mürşide verdiği söz ve ahdinde durmayanların dünyada ve ahirette rezil ve rüsvay olacaklarını haber vermektedir. 

Resullullah Efendimiz Hazretleri, tevhid telkininde, "Allah'a ibadette hiç bir nedenle ortak bir halde bulunmayın. Namazlarınızı kılınız. Mürşidinize itaat ediniz. Kimseden bir şey istemeyiniz. Mürşid olan kişi Hakk ve resulün mazharı olması hasebiyle , onlardan ayrı değildir" buyurmuştur. 

Mürid tevbesinden sonra tevbeyi bozarsa, Bakara Suresi'nin "Ellezine yenkuzûne and Allah imin ba'di misakihi", "onlar ki anlaşmadan sonra Allah'a verdikleri sözü bozdular" ayetine muhatap olur. 

Kâmil, namazın ve orucun ne mana taşıdığını ve önemini anlattıktan sonra, kişinin kalp zikrine devam etmesini tenbih eder.

KUR’AN’da bulunan bazı ikaz Ayetleri:

Cenab-ı Allah Taha Suresi'nin 14. ayetinde İnnenî enallâhu lâ ilâhe illâ ene fa’budnî ve ekımis salâte li zikrî. 
“Şüphesiz ben Allah'ım, benden başka hiçbir ilâh yoktur. Onun için bana kulluk et ve beni anmak için namaz kıl.” buyurmuştur.

Bakara Suresi'nin 183. ayetinde de Yâ eyyuhellezîne âmenû kutibe aleykumus sıyâmu kemâ kutibe alellezîne min kablikum leallekum tettekûne.  
“ Oruç sizden öncekilere farz olduğu gibi size de farz kılındı ki, ittika edesiniz." buyurulmuştur.

Şuâra Suresi'nin 88.89 ayetinde ise." o gün ne mal ne oğullar fayda sağlar, ancak hastalıklardan arınmış salih kalp getiren felah bulur." buyurulmuştur.

Cenab-ı Allah bu emirleri kulları için farz kılmıştır. 
Cenab-ı Allah, gayrıyı kalplerinde depo edenler için ikaz mahiyetinde bir çok ayet sergilemiş olup, bu ayetlere dikkat etmemizi emretmektedir.

Alıntı.